Jesień to idealny czas, który można wykorzystać na jesienne zabawy dla dzieci na dworze i w domu. Przedostatnia pora roku obfituje w kolory i liczne dary jesieni, które można wykorzystać do wspólnych zabaw z dzieckiem.
W tym artykule przygotowaliśmy 10 pomysłów na jesienne zabawy zarówno dla młodszych dzieci, jak i starszaków. Zobacz, jak skorzystać z jesiennych skarbów i ciekawie spędzać jesienne wieczory i popołudnia.
Układanie sekwencji
Wykorzystując jesienne dary natury takie jak liście, kasztany czy szyszki, możemy zachęcić dzieci do układania sekwencji. Ta aktywność, inspirowana metodą Montessori, uczy rozpoznawania wzorców, kształtów i kolorów, a także rozwija zdolności logicznego myślenia. Więcej o metodzie Montessori i jej zaletach przeczytasz w osobnym artykule na blogu.
Frotaż liści
Frotaż, czyli odbijanie kształtu liści na papierze, to doskonały sposób na rozwijanie motoryki małej oraz zdolności plastycznych. Dziecko umieszcza liść pod kartką papieru i delikatnie przeciera kredką, odkrywając tym samym jego strukturę.
Aby zrobić frotaż liści potrzeba: różnorodnych liści o wyraźnych żłobieniach, białych kartek papieru, kredek świecowych lub pasteli bez papierowych osłonek, ewentualnie przyda się także taśma klejąca, by przymocować liście do kartki.
Zacznijcie od spaceru, podczas którego zbierzecie liście różnych gatunków drzew. To świetna okazja do nauki nazw drzew i rozmowy o zmieniających się porach roku. Po powrocie rozłóżcie liście na płaskiej powierzchni i przygotujcie kartki papieru. Każdy liść umieśćcie na kartce, najlepiej żyłą do góry, aby łatwiej było odbić jego strukturę. Jeśli jest taka potrzeba, delikatnie przymocujcie liście taśmą, by się nie przesuwały.
Przykryjcie liść drugą kartką papieru i użyjcie kredki, by delikatnie przecierać po jego powierzchni. Ważne, aby kredka była trzymana płasko – wówczas najlepiej odbijają się kontury i żyłki liścia. Po chwili delikatnego przecierania, na kartce powinien pojawić się dokładny kształtu liścia z wszystkimi szczegółami.
Zabawa z dzieckiem w robienie frotażu z liści wspiera rozwój motoryki małej. Przecieranie kredką wymaga precyzji i koordynacji, co przyczynia się do wzmocnienia mięśni dłoni i palców. Dotykając różnych tekstur liści, dzieci rozwijają wrażenia sensoryczne, a eksperymentowanie z kolorami i kształtami, pobudza kreatywność i wyobraźnię.
Ludziki i zwierzątka z kasztanów i żołędzi
Tworzenie figurek z kasztanów i żołędzi to klasyczna jesienna aktywność. Warto podczas spacerów zbierać nie tylko te dary, ale również gałązki, liście czy kamienie, które mogą posłużyć jako dodatkowe elementy „ubioru” ludzika. Dokładną instrukcję tworzenia figurek z jesiennych skarbów można znaleźć w osobnym wpisie – Jesienne DIY z kasztanów i żołędzi dla dzieci.
Bukiet z liści
Jesień to idealny czas, aby wraz z dziećmi stworzyć kolorowy bukiet z liści, który będzie nie tylko piękną dekoracją domową, ale i świetną okazją do rozwijania zdolności manualnych oraz wiedzy przyrodniczej.
Wybierzcie się z dzieckiem na spacer do parku lub lasu z zadaniem znalezienia liści idealnych do bukietu. Zwracajcie uwagę na różnorodność kształtów, wielkości i kolorów – to one stworzą później bogactwo waszego bukietu. Wybierajcie liście, które są już suche, ale wciąż zachowują swój kształt i kolor. Unikajcie tych zbyt kruchych lub zniszczonych.
Po zebraniu, posegregujcie liście według kolorów, wielkości i kształtów. To pierwszy etap planowania bukietu. Zaczynając od większych liści, które będą stanowić bazę bukietu, układajcie je w dłoniach lub na płaskiej powierzchni. Stopniowo dodawajcie mniejsze liście, tworząc pożądany kształt bukietu. Gdy już jesteście zadowoleni z kompozycji, związujcie liście razem przy użyciu naturalnego sznurka lub delikatnej wstążki. Można też użyć kleju biurowego lub specjalnego kleju do florystyki, aby ustabilizować bardziej wyjątkowe kompozycje. Po związaniu liści, możecie dokonać ostatnich korekt w bukiecie, przycinając niektóre z nich lub dodając brakujące elementy, aby uzyskać pożądany efekt.
Gotowy bukiet można umieścić w wazonie bez wody lub przymocować do kartki jako ozdobny element na ścianie. Można też go podarować bliskiej osobie w prezencie.
Zielnik jesienny
Jesień to doskonała pora na założenie zielnika – zarówno dla małych, jak i większych odkrywców przyrody. To projekt, który łączy naukę z zabawą i może trwać przez cały sezon, dając radość z każdym nowo dodanym okazem.
Jakie rośliny wybrać do zielnika jesienią? Przy tworzeniu jesiennego zielnika warto skupić się na roślinach, które charakterystycznie zmieniają barwy lub mają wyjątkowe owoce i nasiona, typowe dla tej pory roku. Dobrze sprawdzą się na przykład:
- Liście drzew liściastych: klon, dąb, buk, kasztanowiec – ich liście jesienią pięknie się barwią.
- Owoce drzew i krzewów: jarzębina, dzika róża, głóg, kasztany, żołędzie – są nie tylko piękne, ale i często używane w różnych jesiennych dekoracjach.
- Kwiaty i nasiona: nawłoć, osty, chabry – te rośliny często zachowują swój kształt i kolor nawet po uschnięciu.
- Trawy i paprocie: warto zbierać też różne gatunki traw, które jesienią mają piękne, dojrzałe kłosy oraz paprocie z ich charakterystycznymi liśćmi.
Zebrane rośliny należy dokładnie wysuszyć. Można to zrobić, układając je między kartkami zwykłego papieru i obciążając ciężkimi książkami. Zostawcie je tak na około 2 tygodnie, żeby Wasz zielnik mógł potem przez długi czas cieszyć oczy.
Każda roślina w zielniku powinna mieć swoją kartę, na której zanotujecie jej nazwę, datę i miejsce znalezienia. Możecie także dodać ciekawostki lub własne obserwacje.
Tworzenie zielnika jest wspaniałą lekcją cierpliwości i dokładności. To również okazja do rozmowy o cyklach życia roślin i ich znaczeniu w ekosystemie. Ponadto, jest to doskonała metoda na wzbogacenie wiedzy biologicznej i ekologicznej dzieci, co może rozbudzić w nich pasję do nauk przyrodniczych.
![](https://www.novakid.pl/blog/wp-content/uploads/2024/02/novakid-parent-with-phone.png)
Grzyby z plasteliny
Tworzenie grzybków z plasteliny to świetna zabawa dla dzieci, które są jeszcze zbyt małe, by uczestniczyć w prawdziwym grzybobraniu.
Do wykonania plastelinowych grzybków użyjcie różnokolorowych kawałków plasteliny, aby uformować kapelusze grzybów. Możecie eksperymentować z kształtami i kolorami, tworząc różne gatunki.
Biały lub jasnoszary kolor plasteliny będzie idealny do stworzenia trzonów. Upewnijcie się, że są one odpowiedniej wielkości w stosunku do kapeluszy. Następnie delikatnie przymocujcie kapelusz do trzonu. Jeśli chcecie, by grzybki stały stabilnie, możecie na ich spód przykleić mały kawałek plasteliny jako podstawę.
Używając znalezionych na spacerze żołędzi i kasztanów, możecie dodać grzybkom naturalnego wyglądu, na przykład tworząc im spody lub dodatkowe elementy otoczenia, jak mchową łąkę z dodatkiem zielonej plasteliny.
Gotowe grzybki z plasteliny możecie wykorzystać do stworzenia domowej wersji gry w grzybobranie. Rozłóżcie je na dywanie czy stole i po kolejnych rzutach kostką zachęcaj dzieci do 'zbierania’ grzybów do koszyka, ucząc jednocześnie, które są 'jadalne’ a które 'trujące’.
Karmienie wiewiórek
Podczas jesiennych spacerów w parkach i lasach można często spotkać wiewiórki. Są to zwierzęta należące do rodziny gryzoni, które są znane z aktywnego trybu życia i umiejętności wspinania się po drzewach. Wiewiórki zazwyczaj zamieszkują lasy, parki i inne tereny zielone, gdzie mają dostęp do drzew. Budują one gniazda, nazywane „wiewiórczymi kłębami”, z gałęzi i liści, umieszczane wysoko na drzewach, które służą im za schronienie.
Karmienie wiewiórek może być kontrowersyjnym tematem. Z jednej strony, może to być fascynujące doświadczenie, szczególnie dla dzieci, które mogą w ten sposób obserwować zwierzęta z bliska. Z drugiej strony, karmienie dzikich zwierząt może nie być zdrowe dla ich diety i może przyczyniać się do zmniejszenia ich naturalnej ostrożności wobec ludzi, co w niektórych sytuacjach może być dla nich niebezpieczne.
Jeśli jednak decydujemy się na karmienie wiewiórek, powinniśmy zrobić to odpowiedzialnie:
- Bezpiecznym pokarmem dla wiewiórek są orzechy (na przykład orzechy laskowe, włoskie, ale bez soli i przypraw), nasiona słonecznika, owoce (takie jak jabłka) oraz warzywa. Należy unikać karmienia ich pokarmami przetworzonymi, słonymi lub słodkimi, które nie są częścią ich naturalnej diety.
- Zaleca się, aby karmienie było sporadyczne i w małych ilościach, tak aby zwierzęta nie stały się zależne od ludzi i nie traciły umiejętności zdobywania pokarmu w naturalny sposób.
Podczas jesiennego spaceru z dzieckiem w parku, pamiętajmy, że najlepszym sposobem obserwacji wiewiórek jest robienie tego z dala i pozostawienie im możliwości samodzielnego zdobywania pokarmu, co jest dla nich najzdrowsze i pozwala zachować naturalne zachowania tych uroczych gryzoni.
Korale z jarzębiny
Tworzenie korali z jarzębiny to nie tylko świetna zabawa, ale i okazja do rozwijania zdolności manualnych oraz artystycznych. Jarzębina z jej jaskrawoczerwonymi owocami jest idealnym materiałem do stworzenia naturalnej biżuterii, która pięknie prezentuje się jako jesienny dodatek.
Do wykonania korali z jarzębiny będziecie potrzebować: dojrzałe owoce jarzębiny, grubą igłę lub cienki drut do przekłuwania owoców, nić lub mocny sznurek lub cienką linkę, nożyczki.
Zbierzcie dojrzałe owoce jarzębiny, najlepiej takie, które są już trochę wysuszone – będą twardsze i łatwiejsze do przekłuwania. Używając ostrej igły lub drutu, delikatnie przekłuj każdy owoc na wylot. Bądźcie ostrożni, aby nie uszkodzić jarzębiny.
Przez przekłute owoce przewleczcie nić lub sznurek. Możecie układać owoce pojedynczo lub tworzyć grupy, oddzielając je węzłami lub innymi małymi elementami, jak np. koralikami. Po nawleczeniu odpowiedniej liczby owoców jarzębiny, zawiążcie końce sznurka, tworząc pętlę lub zapięcie, aby korale można było łatwo założyć i zdjąć.
Uformowane korale najlepiej jest pozostawić na jakiś czas w ciepłym, suchym miejscu, aby owoce dokładnie wyschły i nie pleśniały.
Skakanie po kałużach
Skakanie po kałużach to jedna z ulubionych jesiennych aktywności dzieci. Nie tylko dostarcza mnóstwo radości, ale również ma pozytywny wpływ na ich rozwój fizyczny i emocjonalny. Aby zabawa była bezpieczna i zdrowa, warto pamiętać o kilku zasadach.
Podczas takiej zabawy ubrania przeciwdeszczowe, wodoodporne buty oraz kalosze to podstawa. Dzięki nim dziecko pozostanie suche nawet podczas intensywnej zabawy. Wybierajcie takie kałuże, które są na widocznych i bezpiecznych miejscach, gdzie nie ma ryzyka, że pod wodą są ukryte niebezpieczne przedmioty.
Po zabawie, ważne jest, aby dziecko mogło się przebrać w suche ubranie, aby uniknąć przeziębienia. Warto wspólnie w domu wypić ciepły napój, który pomoże dziecku się ogrzać. Super sprawdzi się kakao albo rozgrzewajaca herbata.
Wyścigi kropli deszczu na szybie
Deszczowe dni nie muszą oznaczać końca zabawy. Wyścigi kropli deszczu na szybie to wspaniały sposób na rozwijanie kreatywności i wyobraźni u dzieci, kiedy pogoda nie pozwala na aktywności na zewnątrz. To prosta i fascynująca gra, która może przynieść mnóstwo radości i jest doskonałą alternatywą, by ciekawie spędzić czas w domowym zaciszu.
Podsumowanie
Jesień nie musi być nudna! Wystarczy wykorzystać kolorowe dary jesieni i wyobraźnię dziecka, aby tworzyć niesamowite projekty DIY i wymyślać angażujące jesienne zabawy. Takie jesienne aktywności na świeżym powietrzu i w domu, to dobry moment na rozwój dziecka oraz naukę poprzez zabawę. Jesienne aktywności zaproponowane w tym artykule rozwijają motorykę małą i dużą, wspierają dziecięcą kreatywność i są świetnym sposobem na jesienną nudę. Wypróbujcie je koniecznie tej jesieni i bawcie się dobrze, gdziekolwiek jesteście!